niedziela, 25 listopada 2012

Hekiganroku, Koan XIV: "Właściwe nauczanie" Unmona

Mnich spytał Unmona,
"Jaka naukę mamy z całego życia Shakyamuniego?"

Unmon odpowiedział.
"Nauczać tylko o jednym"

sobota, 24 listopada 2012

Hekiganroku, Koan XIII, "Srebrna misa" Haryo

Mnich spytał Haryo,
"Czym jest sekta deva?"

Haryo powiedział,
"Układanie śniegu w srebrnej misie."


Ten tekst wymaga drobnego objaśnienia realiów historycznych. Sekta deva to nazwa zwolenników mistrza Kanadevy (jego imię skracano do prostego "Deva"), żyjącego w Indiach 15-go po Shakyamunim patriarchy, znanego ze zwycięskich debat ze zwolennikami innych szkół. Według Shaku-sôena zen znane było wcześniej pod pięcioma innymi nazwami (mówiąc inaczej- pięć wcześniejszych szkół uznawanych było za protoplastów tego, co w jego czasach znano pod nazwą chan czy zen) i jedną z nich miała być własnie sekta deva. Gdyby chcieć "zaktualizować" pytanie mnicha, powinno ono brzmieć "czym jest retoryka (z której znana była szkoła Kanadevy) w zen?"

Hekiganroku, Koan XII: "Trzy funty konopii" Tozana

Mnich spytał Tozana,
"Czym jest Budda?"

Tozan powiedział,
"Trzy funty konopii"

Hekiganroku: Koan XI: "Siorbiący fusy" Obaku

Obaku, zwracając się do zebranych, powiedział,
"Wszyscy tu siorbiecie fusy. Jeśli dalej będziecie iść tą drogą, co z oświeceniem ? Czy wiecie że w wielkim imperium Tang nie ma ani jednego mistrza zen?"

Na to z tłumu wystąpił mnich i powiedział,
"Co w takim razie powiesz na fakt że w wielu miejscach są ludzie którzy przyjmują uczniów i kierują zgromadzeniami?"

Obaku odrzekł,
"Nie powiedziałem że nie ma zen, powiedziałem tylko, że nie ma mistrza."

piątek, 23 listopada 2012

Hekiganroku, Koan X: "Idiota" Bokushu

Bookushu spytał mnicha,
"Skąd pochodzisz?"

Mnich z miejsca wykrzyknął,
"Kaatz!"

Bokushu powiedział,
"Krzyczysz 'Kaatz' do starszego mnicha?"

Mnich ponownie krzyknął,
"Kaatz!"

Bokushu odpowiedział,
"No dobrze, krzykniesz trzy albo cztery razy 'Kaatz' i co potem?"

Mnich zamilkł, wtedy Bokushu uderzył go, mówiąc,
"Ty idioto!"

Hekiganroku, Koan IX: Cztery bramy Joshu

Mnich spytał Joshu,
"Czym jest Joshu?"[1]
Joshu odpowiedział,
"Wschodnia brama, zachodnia brama, południowa brama, północna brama,"


[1]: Imię mistrza Zen, Joshu, pochodzi od nazwy miasta Joshu, niedaleko którego nauczał.

czwartek, 22 listopada 2012

Hekiganroku, Koan VIII: "Brwi" Suigana

Pod koniec lata Suigan nauczał zebranych, mówiąc,
"Całe lato uczyłem was, moim bracia. Spójrzcie tu, czy brwi Suigana są na miejscu [1] ?

Hofuku powiedział,
"Złodziej się boi!"
Chokie powiedział,
"Nieźle wyrosły!"
Umon powiedział,
"Uwaga!" [2]


[1]: Istniał przesąd że wielcy zbrodniarze tracą brwi i że jest to znak że czekają ich męki piekielne.

[2]: Tak naprawdę powiedział "kan"- dosłownie "bariera", ale w potocznym języku oznaczało to również "Strzeżcie się!" czy "Uwaga!"